Dobra wiadomość dla uczniów i studentów, którzy pracują i jednocześnie pobierają rentę rodzinną. Od 1 marca obowiązują wyższe limity dorabiania, co oznacza, że młodzi mogą zarobić więcej bez ryzyka zmniejszenia świadczenia.
Coraz więcej młodych osób podejmuje pracę już w trakcie nauki i rozpoczyna swoją aktywność zawodową. Wśród nich są także uczniowie i studenci pobierający rentę rodzinną. W ich przypadku wysokość osiąganych zarobków ma duże znaczenie, ponieważ po przekroczeniu określonych progów świadczenie wypłacane przez ZUS może zostać zmniejszone lub zawieszone – informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.
Jeśli miesięczny przychód nie przekroczy 6438,50 zł brutto, czyli 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, renta rodzinna będzie wypłacana w pełnej wysokości. Gdy zarobki przekroczą 11 957,20 zł brutto, czyli 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, ZUS może zawiesić wypłatę świadczenia. Natomiast w przypadku przychodów pomiędzy 6438,50 zł a 11 957,20 zł brutto renta może zostać zmniejszona o kwotę przekroczenia limitu, jednak nie więcej niż wynosi maksymalna kwota zmniejszenia. Dla jednej osoby pobierającej rentę rodzinną jest to 841,05 zł.
Jeśli do renty rodzinnej uprawnionych jest kilka osób, przekroczenie limitu przychodu wpływa tylko na część świadczenia należnego tej osobie, która osiąga dodatkowe zarobki.
Nie każdy przychód wpływa na rentę
Na zmniejszenie lub zawieszenie renty rodzinnej wpływają przede wszystkim przychody z pracy lub innej działalności objętej obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, na przykład z umowy o pracę, umowy zlecenia czy umowy o dzieło zawartej z własnym pracodawcą.
Nie zawsze jednak składki muszą być odprowadzane. Umowa zlecenia zawarta z uczniem lub studentem do 26. roku życia nie podlega obowiązkowym składkom na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Oznacza to, że przychody z takiej umowy co do zasady nie są wliczane do limitu dorabiania, który może wpływać na ograniczenie wysokości renty rodzinnej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy uczeń lub student wykonuje umowę zlecenia dla firmy, w której jednocześnie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Wtedy taki przychód jest już brany pod uwagę przy ustalaniu limitu.
Od 1 kwietnia 2026 roku obowiązuje nowa tablica dalszego trwania życia. Na jej podstawie ZUS oblicza wysokość emerytur dla osób urodzonych po 1948 roku. Dane pokazują, że średnia długość życia w Polsce rośnie, co ma bezpośredni wpływ na wyliczanie przyszłych świadczeń.
Tablica publikowana w komunikacie Prezesa GUS pokazuje, ile miesięcy statystycznie mogą jeszcze przeżyć osoby w wieku od 30 do 90 lat. Dane z ostatnich lat pokazują, że średnia długość życia stopniowo rośnie. W 2022 roku średnie dalsze trwanie życia dla 60-latków wynosiło 238,9 miesiąca, a dla 65-latków – 196,2 miesiąca. W 2025 roku wzrosło ono odpowiednio o 27,5 miesiąca dla 60-latków oraz o 24,6 miesiąca dla 65-latków. Od 1 kwietnia 2026 roku średnia długość dalszego trwania życia jest dłuższa w porównaniu z ubiegłym rokiem o 2,5 miesiąca dla osoby w wieku 60 lat oraz o 1,9 miesiąca dla osoby w wieku 65 lat. Wynosi ona odpowiednio 268,9 miesiąca dla 60-latków oraz 222,7 miesiąca dla osób w wieku 65 lat – informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.
Im dłużej żyjemy, tym niższa będzie emerytura. Wynika to ze sposobu jej obliczania w zreformowanym systemie emerytalnym. Zgromadzony kapitał emerytalny dzieli się przez przeciętne dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach, czyli liczbę miesięcy, które statystycznie emeryt powinien jeszcze przeżyć. Im większy licznik, czyli kapitał emerytalny, i im mniejszy mianownik, czyli liczba miesięcy dalszego trwania życia przyjęta do obliczeń, tym wyższa będzie emerytura.
Przykładowe wyliczenia
Od 1 kwietnia:
• 60-latka z kapitałem 500 tys. zł otrzyma emeryturę w wysokości 1859,43 zł miesięcznie, czyli o ok.
17 zł mniej niż przy wcześniejszej tablicy (kapitał zostanie podzielony przez 268,9 zamiast przez 266,4 miesiąca).
• 65-latek z kapitałem 500 tys. zł otrzyma emeryturę w wysokości 2245,17 zł miesięcznie, czyli o ok.
19 zł mniej (kapitał zostanie podzielony przez 222,7 miesiąca zamiast 220,8 miesięcy).
Jeśli kapitał emerytalny wynosi 700 tys. zł:
• 60-latka otrzyma emeryturę w wysokości 2603,20 zł miesięcznie, czyli o ok. 24 zł mniej (kapitał zostanie podzielony przez 268,9 zamiast przez 266,4 miesiąca).
• 65-latek otrzyma emeryturę w wysokości 3143,24 zł miesięcznie, czyli o ok. 27 zł mniej (kapitał zostanie podzielony przez 222,7 miesiąca zamiast 220,8 miesięcy).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych będzie stosował nowe tablice GUS przy obliczaniu emerytur dla osób, które przejdą na świadczenie między 1 kwietnia 2026 roku a 31 marca 2027 roku. Osoby, które w tym czasie osiągną wiek emerytalny, nie muszą się spieszyć ze złożeniem wniosku o świadczenie. Rozpatrując wniosek, ZUS zawsze sprawdza, która tablica dalszego trwania życia jest dla przyszłego emeryta korzystniejsza – ta obowiązująca w dniu złożenia wniosku o świadczenie czy ta z dnia osiągnięcia wieku emerytalnego. Do obliczenia świadczenia zostanie zastosowana tablica wskazująca mniejszą liczbę miesięcy dalszego trwania życia, według której wysokość emerytury będzie korzystniejsza.
Nie wszyscy skorzystają z nowych tablic
Nowa tablica zazwyczaj nie dotyczy osób, które już pobierają emeryturę. Przeliczenie świadczenia jest możliwe tylko w określonych sytuacjach, na przykład gdy emeryt po przyznaniu świadczenia podejmie pracę i nadal podlega ubezpieczeniu emerytalnemu. W takiej sytuacji dodatkowe składki można doliczyć do emerytury raz w roku lub po zakończeniu pracy. Nowa tablica będzie wtedy zastosowana tylko do dodatkowych składek, a nie do całej emerytury.
Pracodawcy mogą już przez internet sprawdzić autentyczność zaświadczeń z ZUS-u wydawanych na wniosek USP złożony przez pracownika w celu doliczenia okresów do stażu pracy. Weryfikacja dokumentu jest możliwa na stronie internetowej ZUS, dzięki czemu firmy mogą szybko sprawdzić, czy przedstawione zaświadczenie jest prawdziwe.
Od 1 stycznia 2026 r. osoby zatrudnione w jednostkach sektora finansów publicznych mogą zwrócić się do pracodawcy o doliczenie do stażu pracy innych okresów aktywności zawodowej niż te wykonywane na podstawie umowy o pracę. Nowe przepisy będą miały zastosowanie do pozostałych pracodawców od 1 maja 2026 r. - informuje Krystyna Michałek, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa kujawsko-pomorskiego.
ZUS przygotował dla pracodawców narzędzie umożliwiające potwierdzenie autentyczności elektronicznych zaświadczeń, o których wydanie wystąpił pracownik do ZUS-u na formularzu USP. Należy jednak pamiętać, że narzędzie to nie umożliwia weryfikacji zaświadczeń wydawanych przez ZUS na podstawie innych wniosków, np. składanych na formularzu US-7.
Aby zweryfikować zaświadczenie, należy wejść na stronę zus.pl, kliknąć kafelek „Wyszukiwarki i usługi”, a następnie wybrać link Usługa potwierdzania autentyczności zaświadczeń o podleganiu ubezpieczeniom lub opłacaniu składek, będącego odpowiedzią ZUS na wniosek USP (usługa na portalu eZUS).
Weryfikacja elektronicznego zaświadczenia krok po kroku
Przyczyną nieprawidłowości podczas weryfikacji może być m.in. zmiana treści zaświadczenia. Aby wyjaśnić taką sytuację, pracownik, którego dotyczy dokument, powinien zgłosić się osobiście do placówki ZUS albo umówić się na e-wizytę.
Duże zainteresowanie zaświadczeniami z ZUS
W pierwszym kwartale 2026 r. do ZUS wpłynęło aż 587 tys. wniosków o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu w celu doliczenia okresów do stażu pracy. Ponieważ Zakład ma 7 dni roboczych na rozpatrzenie takiego wniosku, proces został w dużej mierze zautomatyzowany. W tym czasie ZUS wydał blisko 1 mln zaświadczeń.
Źródło: nadesłane, Krystyna Michałek regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie kujawsko-pomorskim
