Zbliża się ważny termin dla osób prowadzących działalność gospodarczą. Do 20 maja 2026 r. część płatników składek musi złożyć do ZUS roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne za 2025 r. oraz uregulować ewentualną niedopłatę wynikającą z tego rozliczenia.
Obowiązek rocznego rozliczenia składki zdrowotnej za 2025 r. dotyczy osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, które w ubiegłym roku podlegały ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej działalności i były opodatkowane na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej, podatkiem liniowym albo w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Jak informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim, obowiązek ten dotyczy także przedsiębiorców, którzy rozpoczęli działalność gospodarczą w 2026 r. i w styczniu rozliczali się na zasadach ogólnych.
Roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne pozwala ustalić kwotę składki należnej za dany rok na podstawie osiągniętych w nim przychodów lub dochodów. Rozliczenie należy uwzględnić w dokumentach za kwiecień, które płatnik zobowiązany jest przekazać do ZUS najpóźniej do 20 maja.
Zwrot nadpłaty składki zdrowotnej
Jeśli z rocznego rozliczenia wynika nadpłata składki, a przedsiębiorca nie posiada zaległości z tytułu składek ani nienależnie pobranych świadczeń, na jego profilu w eZUS został udostępniony wniosek RZS-R o zwrot nadpłaty. Dokument ten należy zweryfikować, podpisać i przesłać za pośrednictwem platformy eZUS najpóźniej do 1 czerwca. Wówczas ZUS zwróci nadpłatę na konto płatnika najpóźniej do 3 sierpnia. Jeśli przedsiębiorca nie złoży wniosku o zwrot nadpłaty, Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozliczy ją na koncie płatnika do końca roku.
W przypadku niedopłaty składki zaległość należy uregulować wraz ze składką za kwiecień do 20 maja, przelewem na indywidualny numer rachunku składkowego (NRS).
W Polsce rośnie liczba zwolnień lekarskich wystawianych z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania. W ciągu ostatnich siedmiu lat liczba takich zaświadczeń zwiększyła się o 51,3%, a liczba dni absencji chorobowej wzrosła o 68,7%.
W 2025 r. z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania wystawiono 1,8 mln zaświadczeń lekarskich, obejmujących łącznie 34,1 mln dni absencji chorobowej. Stanowiły one 7,9% wszystkich zwolnień oraz 14,1% ogólnej liczby dni nieobecności w pracy z powodu choroby. W porównaniu z 2024 r. ich liczba wzrosła o 9,6%, natomiast liczba dni absencji chorobowej zwiększyła się o 12,4%. Do najczęstszych przyczyn tych zwolnień należą m.in. depresja, zaburzenia nerwicowe, reakcje na ciężki stres, zaburzenia osobowości oraz schizofrenia - informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim
Statystyki rosną także w województwie kujawsko-pomorskim
W województwie kujawsko-pomorskim w 2025 r. osobom ubezpieczonym w ZUS-ie wystawiono 106,4 tys. zaświadczeń lekarskich z tytułu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania, obejmujących łącznie 2,2 mln dni absencji chorobowej. W porównaniu z rokiem poprzednim liczba zwolnień wzrosła o 7,6%, a liczba dni nieobecności w pracy z powodu choroby o 10,4%.
Najczęstszymi przyczynami wystawiania takich zaświadczeń w ubiegłym roku w regionie były reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne, epizod depresyjny oraz inne zaburzenia lękowe. Z powodu reakcji na ciężki stres i zaburzeń adaptacyjnych wystawiono 36 tys. zwolnień lekarskich, co przełożyło się na blisko 731,2 tys. dni absencji chorobowej. Z kolei z powodu epizodu depresyjnego wystawiono 20,7 tys. zwolnień obejmujących 466,7 tys. dni absencji, natomiast z powodu zaburzeń lękowych lekarze wystawili 18 tys. zwolnień, które przełożyły się na 388,7 tys. dni absencji chorobowej – dodaje rzeczniczka.
W skali kraju w 2025 r. najczęściej wystawiano zaświadczenia lekarskie z tytułu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania na okres od 21 do 30 dni. Stanowiły one 39,3% wszystkich zwolnień wystawionych z tego powodu, wobec 38,0% rok wcześniej. Na okres od 11 do 20 dni wystawiono 28,0% wszystkich takich zaświadczeń, podczas gdy w 2024 r. było to 29,9%. Natomiast zwolnienia wystawione na okres do 5 dni stanowiły 11,4% wszystkich zwolnień, podobnie jak rok wcześniej.
Kobiety częściej niż mężczyźni korzystały ze zwolnień lekarskich z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania. Stanowiły 62,0% wszystkich osób, którym wystawiono takie zaświadczenia. Najwięcej dni absencji chorobowej przypadało na osoby w wieku 40–49 lat, których udział wyniósł 29,7% ogólnej liczby dni nieobecności. Również wśród kobiet największy udział miała ta grupa wiekowa i osiągnął 30,4%. W przypadku mężczyzn najwięcej dni absencji dotyczyło osób w wieku 30–39 lat, gdzie udział wyniósł 28,8%.
Z jakich powodów wstawiano zwolnienia?
Zaświadczenia lekarskie z tytułu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania najczęściej wystawiano z powodu:
Warto podkreślić, że reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne były główną przyczyną wzrostu o 13,8% liczby wystawionych z tego tytułu zaświadczeń lekarskich, a o 16,7% liczby dni absencji chorobowej w stosunku do 2024 r.
Na absencję chorobową powiązaną z problemami psychosomatycznymi wpływały również inne jednostki chorobowe, m.in. złe samopoczucie i zmęczenie, problemy związane z trudnościami życiowymi, w tym wypalanie się, a także zaburzenia snu. W porównaniu z 2024 rokiem absencja chorobowa z tytułu złego samopoczucia i zmęczenia utrzymywała się na podobnym poziomie. Natomiast liczba zaświadczeń lekarskich wystawionych z powodu problemów związanych z trudnościami życiowymi, w tym wypalanie się, wzrosła o 32,0%, a liczba dni absencji chorobowej zwiększyła się o 38,8%. W przypadku zaburzeń snu odnotowano wzrost liczby zaświadczeń lekarskich o 20,3%, a liczby dni absencji chorobowej o 15,1%.
Aktywność zawodowa po przejściu na emeryturę staje się coraz powszechniejsza. W ciągu ostatnich dziesięciu lat liczba pracujących seniorów wzrosła z 575,4 tys. do 879,5 tys., czyli o 52,9 proc. Jedyny spadek odnotowano w 2020 roku, gdy mniej emerytów pracowało niż rok wcześniej.
Choć liczba pracujących emerytów nadal stale rośnie, dynamika tego wzrostu jest obecnie znacznie mniejsza niż kilka lat temu. W 2017 roku liczba takich osób zwiększyła się o 93,5 tys., rok później o 57,6 tys., natomiast w 2025 roku wzrost wyniósł już tylko 6,9 tys. osób - informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim
Coraz więcej seniorów pozostaje aktywnych zawodowo mimo uzyskania prawa do emerytury. Na koniec 2025 roku na 1000 osób pobierających emeryturę przypadało 119 pracujących emerytów w województwie kujawsko-pomorskim. W skali kraju takich osób było 137.
Kobiety wyraźnie dominują wśród pracujących emerytów. Pod koniec ubiegłego roku stanowiły 58,2 proc. aktywnych zawodowo seniorów. Od tej reguły jest jednak jeden wyjątek. W województwie śląskim więcej pracujących emerytów stanowili mężczyźni, których udział wyniósł 51,5 proc.
Ponad 96,8 proc. pracujących seniorów to osoby w wieku co najmniej 60/65 lat i więcej. Średni wiek aktywnego zawodowo seniora wynosił 67 lat i 10 miesięcy. Wśród mężczyzn było to 69 lat i 6 miesięcy, a wśród kobiet - 66 lat i 7 miesięcy.
Najwięcej pracujących emerytów było zatrudnionych na etacie. Umowa o pracę dotyczyła 37 proc. aktywnych zawodowo seniorów. Niemal co trzeci prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą, a ponad jedna czwarta wykonywała pracę na podstawie umowy zlecenia.
Wieloletnie doświadczenie, dyspozycyjność i kompetencje zdobywane przez lata coraz częściej okazują się równie ważne jak młody wiek, mobilność czy gotowość do zdobywania nowych kwalifikacji. Pracodawcy coraz bardziej doceniają starszych pracowników za ich profesjonalizm, odpowiedzialność i praktyczne umiejętności. Wielu seniorów mimo osiągnięcia wieku emerytalnego nadal chce pozostać aktywnych zawodowo oraz dzielić się swoją wiedzą i umiejętnościami.
Sektor ochrony zdrowia i pomocy społecznej pozostaje branżą zatrudniającą największą liczbę emerytów. Pracuje w nim 17,2 proc. aktywnych zawodowo seniorów, przy czym sektor ten zdecydowanie częściej wybierają kobiety. Stanowią one 25,2 proc. wszystkich pracujących emerytów zatrudnionych w tej gałęzi gospodarki. Mężczyźni najczęściej kontynuują pracę w przetwórstwie przemysłowym, gdzie zatrudnionych jest 14,8 proc. aktywnych zawodowo emerytów. Seniorzy chętnie pracują także w handlu hurtowym i detalicznym oraz naprawie pojazdów samochodowych i motocykli. W tym sektorze pracuje 12,5 proc. emerytów.
Największa grupa pracujących emerytów mieszka w województwie mazowieckim i śląskim. Regiony te skupiają odpowiednio 16,5 proc. oraz 13,8 proc. wszystkich aktywnych zawodowo seniorów w kraju. Najmniejszy udział odnotowano w województwie opolskim, gdzie mieszka 2,3 proc. pracujących emerytów.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych kontynuuje ogólnopolskie Dni Osób z Niepełnosprawnościami pod hasłem „Wsparcie na każdym etapie życia”. W wielu miastach nadal odbywają się spotkania, konsultacje i dyżury ekspertów dla osób z niepełnosprawnościami, ich bliskich oraz opiekunów.
Podczas wydarzeń uczestnicy mogą dowiedzieć się, z jakich form wsparcia mogą skorzystać, jakie warunki trzeba spełnić, by je otrzymać, a także gdzie szukać informacji o dostępnej pomocy. Specjaliści ZUS-u wyjaśniają m.in. zasady przyznawania świadczeń dla tej grupy osób, kwestie związane z ubezpieczeniami społecznymi oraz pomagają w założeniu konta na platformie eZUS i instalacji aplikacji mobilnej mZUS - informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim
Najbliższe wydarzenia odbędą się:
Eksperci ZUS-u będą obecni także podczas XVI Festynu Rodzinnego „Bądźmy Razem”, organizowanego przez Caritas Diecezji Bydgoskiej z okazji Dnia Dziecka i Dnia Matki. Wydarzenie odbędzie się 30 maja w Leśnym Parku Kultury i Wypoczynku w Myślęcinku. W godz. 13.00–16.00 przy stoisku informacyjnym ZUS-u będzie można uzyskać informacje na temat przysługujących świadczeń oraz form wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami.
Telefoniczne dyżury ekspertów
W ramach Dni Osób z Niepełnosprawnościami organizowane są również telefoniczne dyżury ekspertów ZUS. 20 maja w godz. 9.00–11.00 pod numerem telefonu 52 356 10 65 będzie można uzyskać informacje na temat możliwości wykonywania pracy zarobkowej podczas pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy oraz związanych z tym konsekwencji. Z kolei 21 maja w godz. 9.00–11.00 pod numerem 52 386 68 45 eksperci odpowiedzą na pytania dotyczące świadczenia wspierającego.
Przewodnik, który pomaga na każdym etapie życia
Z myślą o osobach z niepełnosprawnościami, ich rodzinach oraz opiekunach ZUS wydał nowy poradnik „Wsparcie na każdym etapie życia”. Przewodnik w przystępny i praktyczny sposób przedstawia dostępne formy wsparcia – od dzieciństwa aż po wiek senioralny.
W przewodniku opisano m.in. kwestie związane ze zdrowiem i rehabilitacją, wsparciem finansowym i socjalnym, edukacją, aktywizacją zawodową, zatrudnieniem, opieką i asystencją, a także mieszkalnictwem, transportem oraz wsparciem psychologicznym i społecznym.
Publikacja zawiera również praktyczne wskazówki dotyczące rodzajów orzeczeń, które można uzyskać, świadczeń, dodatków i ulg przysługujących osobom z niepełnosprawnościami, a także informacji o tym, w jakich instytucjach składać wnioski i jakie dokumenty przygotować. Czytelnicy znajdą w niej także informacje, gdzie szukać wsparcia oraz jak krok po kroku załatwić konkretne sprawy.
Poradnik został przygotowany we współpracy wielu instytucji, m.in. ZUS, NFZ, PFRON oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Publikacja jest dostępna na stronie internetowej ZUS.
Wsparcie na każdym etapie życia.
Źródło: nadesłane, Krystyna Michałek regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie kujawsko-pomorskim
