169 pożarów, 21,16 ha objętej ogniem powierzchni i średnio zaledwie 0,13 ha na jedno zdarzenie – tak przedstawia się bilans sezonu przeciwpożarowego 2026 na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu. Na tle sytuacji w całym kraju, gdzie pożary lasów zarządzanych przez Lasy Państwowe objęły ponad 1600 ha, dane regionalne zwracają uwagę. Za ochroną leśnych ekosystemów stoi jednak znacznie więcej niż gotowość do gaszenia ognia. To rozbudowany system obserwacji, łączności, infrastruktury drogowej, zaopatrzenia wodnego i zabezpieczenia lotniczego, którego podstawowym zadaniem jest ograniczanie zagrożeń, zanim przybiorą niebezpieczne rozmiary.
Sezon zapisany w liczbach
W 2026 roku na terenie RDLP w Toruniu odnotowano 169 pożarów lasów, które objęły łącznie 21,16 ha. Średnia powierzchnia pojedynczego pożaru wyniosła około 0,13 ha. Osobną kategorię stanowią zdarzenia na terenie poligonu wojskowego. W mijającym sezonie odnotowano tam 34 pożary, w wyniku których spaleniu uległa pokrywa gleby na łącznej powierzchni ok.73 ha. Specyfika terenów wojskowych może istotnie wpływać na warunki prowadzenia działań gaśniczych.
Dla porównania, według danych Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych, do 30 września 2026 roku na gruntach zarządzanych przez Lasy Państwowe w całym kraju wystąpiło 2030 pożarów, które objęły powierzchnię 1648,67 ha. Średnia powierzchnia jednego pożaru wyniosła 0,81 ha. W analogicznym okresie 2025 roku odnotowano 1902 pożary na powierzchni 347,95 ha.
Oznacza to, że mimo stosunkowo niewielkiego wzrostu liczby zdarzeń, powierzchnia objęta pożarami była w skali kraju niemal pięciokrotnie większa niż rok wcześniej. Na ten wynik istotnie wpłynęły pożary wielkopowierzchniowe, między innymi w Puszczy Solskiej oraz na Mazowszu.
System, którego skuteczność zaczyna się przed pożarem
Ochrona przeciwpożarowa lasów jest przedsięwzięciem znacznie bardziej złożonym niż samo gaszenie ognia. Jej podstawą pozostaje odpowiednio przygotowana infrastruktura, umożliwiająca rozpoznawanie zagrożeń, przekazywanie informacji i szybkie uruchamianie niezbędnych sił i środków.
Na terenie RDLP w Toruniu funkcjonuje 61 naziemnych punktów obserwacyjnych. Ich rozmieszczenie umożliwia prowadzenie obserwacji kompleksów leśnych i wykrywanie oznak pożaru, zanim ogień zdąży objąć większą powierzchnię. W warunkach dużego zagrożenia pożarowego nawet kilkuminutowa różnica w czasie wykrycia zdarzenia może mieć istotne znaczenie dla dalszego przebiegu akcji.
Uzupełnieniem systemu obserwacji jest sieć 10 meteorologicznych punktów pomiarowych i pomocniczych. Pozyskiwane dane pozwalają monitorować warunki atmosferyczne istotne dla oceny zagrożenia pożarowego lasów. Ważną rolę odgrywa także system łączności radiotelefonicznej, wspierający sprawne przekazywanie informacji i koordynację działań. Infrastruktura ta pełni nie tylko funkcję operacyjną, lecz także prewencyjną. Umożliwia odpowiednie przygotowanie do okresów podwyższonego zagrożenia, organizację gotowości służb i ograniczanie ryzyka rozwoju pożarów.
W ochronie przeciwpożarowej lasów dostępność terenu ma znaczenie strategiczne. Nawet najlepiej wyposażone jednostki ratownicze nie będą mogły skutecznie działać bez możliwości dotarcia do miejsca pożaru i zapewnienia odpowiedniego zaopatrzenia wodnego. Sieć dojazdów pożarowych na obszarze RDLP w Toruniu liczy ponad 4300 km, z czego ponad 3000 km znajduje się na gruntach zarządzanych przez nadleśnictwa. Utrzymanie tych dróg w stanie umożliwiającym przejazd pojazdów ratowniczo-gaśniczych stanowi jeden z istotnych elementów przygotowania do sezonu pożarowego.
Równie rozbudowany jest system zaopatrzenia wodnego. Obejmuje łącznie 422 punkty, w tym 62 hydranty, 245 naturalnych i 115 sztucznych punktów czerpania wody. Ich znaczenie ujawnia się szczególnie podczas działań prowadzonych w głębi kompleksów leśnych, z dala od infrastruktury komunalnej. Odpowiednio przygotowane punkty czerpania wody i prowadzące do nich drogi pozwalają organizować zaopatrzenie pojazdów gaśniczych, ograniczając czas potrzebny na uzupełnianie środków gaśniczych.
Ważnym elementem systemu przeciwpożarowego pozostaje lotnictwo. Na potrzeby ochrony lasów RDLP w Toruniu dysponuje trzema samolotami gaśniczymi, jednym samolotem patrolowym oraz jednym śmigłowcem. Statki powietrzne wspierają rozpoznanie zagrożeń, obserwację rozległych kompleksów leśnych oraz działania gaśnicze. Ich wykorzystanie ma szczególne znaczenie w miejscach trudno dostępnych i w sytuacjach, gdy szybka interwencja może ograniczyć rozprzestrzenianie się ognia. Zaplecze lotnicze tworzą trzy leśne bazy lotnicze, dwa lądowiska operacyjne oraz dwa lotniska współpracujące.
Potencjał techniczny uzupełnia 25 samochodów patrolowo-gaśniczych i gaśniczych. Umożliwiają one prowadzenie patroli, rozpoznanie sytuacji oraz podejmowanie działań odpowiednich do wyposażenia pojazdów i charakteru zdarzenia.
Nie sposób przy tym pominąć znaczenia współpracy leśników z Państwową Strażą Pożarną, ochotniczymi strażami pożarnymi, załogami lotniczymi oraz innymi służbami. O powodzeniu działań decyduje bowiem nie tylko dostępność sprzętu, ale także sprawna organizacja i koordynacja pracy wszystkich uczestników akcji.
Inwestycja w bezpieczeństwo lasów
Rozbudowany system ochrony przeciwpożarowej wymaga stałego utrzymania, modernizacji i przygotowania do działania – pociąga to za sobą koszty. W bieżącym roku do tej pory wydaliśmy 12,5 mln zł. Punkty obserwacyjne, infrastruktura drogowa, urządzenia łączności, punkty zaopatrzenia wodnego oraz sprzęt gaśniczy nie stanowią odrębnych elementów wyposażenia. Tworzą powiązany mechanizm, w którym sprawność każdego ogniwa wpływa na możliwości reagowania na zagrożenia.
Właśnie dlatego ocena skuteczności ochrony przeciwpożarowej nie powinna ograniczać się do liczby pożarów czy powierzchni objętej ogniem. Równie istotne pozostają zdolność do szybkiego wykrywania zdarzeń, dostępność sił i środków oraz możliwość powstrzymania rozwoju pożaru na jego wczesnym etapie.
Bilans 2026 roku pokazuje skalę odpowiedzialności spoczywającej na Lasach Państwowych. To odpowiedzialność nie tylko za reagowanie w sytuacji zagrożenia, ale również za tworzenie warunków, w których skutki pożarów można ograniczać.
Sezon przeciwpożarowy ma swój początek i koniec. Ochrona lasów pozostaje jednak zadaniem ciągłym. Jej najważniejsza część realizowana jest często wtedy, gdy nie widać dymu, nie słychać syren, a las sprawia wrażenie miejsca całkowicie wolnego od zagrożeń. To właśnie wówczas powstają warunki, od których może zależeć przebieg przyszłych zdarzeń.
Źródło: nadesłane, Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Toruniu
Data publikacji: 5 listopada 2026 r.
